Gemeente Gemeente Erpe-Mere

Wandelnetwerk 9: Aaigem

Inleiding

Lengte 8,4 km (2,6 km)

In de lijst van alfabetisch gerangschikte plaatsnamen in Vlaanderen staat Aaigem op de eerste plaats. Het landelijke dorp, door inwoner Jan De Wilde liefdevol bezongen en geprezen voor de schoonheid en de eenvoud, verdient eveneens een prominente plaats als wandeloord. Enkele BV’s zijn de rust ervan komen opzoeken en zanger Rocco Granata vond er in 1977 zijn bruid.

In het wandelnetwerk Erpe-Mere werden niet minder dan drie wandelingen uitgestippeld op grondgebied Aaigem en enkele recent opengestelde trage wegen werden opgenomen in de trajecten. Voor wie aangepast schoeisel draagt en zich niet laat afschrikken door veldwegen is er een extra groene lus langs het gecontroleerd overstromingsgebied ‘Lammersweg’ aan de klepstuw op de Ter Erpenbeek en kan de wandelaar kennis maken met een nieuwe trage weg over de Holbeek.

90) Aaigemdorp

De Sint-Niklaas- en Leonarduskerk dateert, op de toren na, uit 1786. De gotische vieringtoren is nog een restant van de oude kerk en stamt vermoedelijk uit begin 14de eeuw. De aanzet van de vroegere zijbeukdaken en het oude koor zijn nog zichtbaar. Aan de oostzijde van de toren bevindt zich een 18de-eeuwse calvarie. 

Andere blikvangers op het stemmige dorpsplein zijn een oude pastorie en het sterk verbouwde Hof te Aaigem. Deze voormalige abdijhoeve (Anchin) beschikte in de 16de eeuw over ruim 50 bunder grond.

91) Woon- en zorgcentrum Sint-Vincentius

Het woon- en zorgcentrum Sint-Vincentius was in oorsprong een klooster/kostschool met weeshuis en werd in 1867 gebouwd. In 1885 waren er 12 zusters werkzaam en de schoolbevolking bestond uit 177 kostschoolkinderen en 123 weesjes. Tot 1960 beschikten de zusters over een boerderij met 4 ha akkerland en 2 ha weiland. Het klooster evolueerde vanaf de jaren ’60 van klooster tot rusthuis. Het onderwijs en de bejaardenzorg werden daarom administratief gescheiden.  

De vroegere kloostersite is momenteel uitgegroeid tot een modern woon- en zorgcentrum.

92) De Damkouter

De Damkouter, in het grensgebied AaigemRessegem, is landschappelijk zeer waardevol. Grote delen van deze kouter, die al vroeg in cultuur werden gebracht, behoorden in de 16de eeuw toe aan de Franse Abdij van Anchin. Oude benamingen in de buurt, zoals Wijngaerdstraet en Wijngaerdbosch, laten vermoeden dat hier in de middeleeuwen aan wijnbouw werd gedaan. Een recent aangelegde en naar de perceelsgrenzen gelegde trage weg laat toe dit sterk glooiend gebied te bezoeken en de doorsteek te maken tussen Ashage en Griet.

93) De Ratmolen

De benaming van de molen heeft niets te maken met het knaagdier, maar zou volgens bepaalde bronnen verwijzen naar een vroegere herberg in de buurt. De bovenslagmolen werd voor het eerst vernoemd in een landboek van 1556. De molen bleef tot omstreeks 1960 in gebruik. De maalruimte, met het nog vrij intacte maalmechanisme, ligt onder hetzelfde dak als de molenaarswoning. De toegangsdeur heeft een zandstenen omlijsting in de vorm van een korfboog. Van het rad en het sluiswerk blijft nog weinig over. 

Oorspronkelijk was het een dubbelmolen met een olieslagerij op de beekoverkant.

94) De wijk Berg

De wijk Berg is het meest zuidelijke gelegen gehucht van Erpe-Mere en de enige wijk van Aaigem dat op de rechteroever van de Ter Erpenbeek ligt. Het is een buitenbeentje en zelfs het dialect vertoont verschillen met de rest van het dorp. Plaatselijk spreekt men van ‘den bovensten Berg’ en van ‘den benedensten Berg’. De ene situeert zich op het grensgebied van Aaigem/Woubrechtegem/Heldergem en de andere in de buurt van de Ratmolen en het oude toponiem D’Hoeve. Enkele opgeknapte hoevetjes en een gerestaureerde bakoven zullen zeker de aandacht van de wandelaar trekken.

95) De Plank

Het metalen brugje over de Ter Erpenbeek wordt plaatselijk ‘De Plank’ genoemd. In een interview noemde zanger Jan De Wilde het brugje zijn favoriete plek om even te pauzeren bij een wandeling tussen ‘den Berg’ en de ‘Plosj’ van Aaigem. De beek kabbelt meestal rustig onder het bruggetje door, maar kan na enkele fikse regenbuien snel wassen en buiten de oevers treden.

96) Religieus erfgoed

Aan religieus erfgoed onderweg geen gebrek. Niettegenstaande de dorpskerk al twee patroonheiligen heeft werd de Heilige Apollonia in Aaigem vereerd en aanroepen tegen de tandpijn. Het is hier zelfs kermis op haar feestdag.  

Er trok een eeuwenoude ommegang door het dorp, die in 1875 nieuw leven werd ingeblazen met de bouw van niet minder dan vier kapellen op de wijken Dries en Landries. De klassieke ommegang, die jaarlijks uitgaat op Hemelvaartdag, evolueerde naar een paardenommegang die aan zeven bidplaatsen halt houdt. In 1978, tijdens het ‘Jaar van het Dorp’, werd de oude O.-L.-Vrouw van Smartenkapel aan de Halleweg opgeknapt. Dat jaar volgden nog 551 gelovigen de tocht door het dorp.

97) GOG Lammersweg

Voor de wandelaar die waterdicht schoeisel draagt en zich niet laat afschrikken door een kilometertje meer is er een extra groene lus. 

Tussen 2007 en 2009 werden op de Ter Erpenbeek waterbeheerswerken uitgevoerd. Door het bouwen van een klepstuw en de aanleg van een dijk langs de Lammersweg werd een gecontroleerd overstromingsgebied (GOG) gecreëerd met een watercapaciteit van 290 000 m³ en een oppervlakte van ca 23 ha. 

De klepstuw regelt automatisch het waterpeil van de beek. De voorbije 9 jaar trad het systeem 5 keer in alarmfase en toverde de vallei om in een spectaculaire watervlakte. Telkens stroomafwaarts het overstromingsgevaar geweken was vloeide de watermassa, via het klepsysteem, gecontroleerd weg.

98) Vallei van de Holbeek

Via een recent aangelegde trage weg, in de vorm van een voetpad, kan de wandelaar de doorsteek maken tussen de Ratmolenstraat en Eekhout.  

Halverwege het pad, dat een viertal haakse bochten slaat, kruist de weg de Holbeek. Plaatselijk ook Zwingelbeek genoemd verwijzend naar een verderop gelegen vlaszwingelmolen die later gebruikt werd als chicoreimolen en waarvan enkel het molenkot, omgevormd tot woonhuis, rest. Het beekje heeft een verrassend mooi en ecologisch interessant valleigebied.