Dieter Coppens van #ByeByeGazon: ‘Kijk eens door de ogen van een bijtje naar je tuin.’
Als jij een bij of vlinder was, zou je dan genoeg te eten vinden in jouw tuin of op je balkon? Dat vraagt #ByeByeGazon-ambassadeur Dieter Coppens zich af. ‘Ik nodig iedereen uit om een nectarbar en bijenbuffet in te richten. Dat is helemaal niet ingewikkeld. Zelfs met een halve vierkante meter maak je al een groot verschil – én het is broodnodig voor bestuivers als bijen en vlinders. Hoe je zo’n bijenbar maakt? Gewoon verder lezen!’
Toch nog even herhalen: #ByeByeGazon, wat is dat ook alweer?
Dieter Coppens: ‘Met #ByeByeGazon moedigen we mensen aan om hun tuin natuurlijker te maken. Dat kan op veel manieren: door je gazon minder vaak te maaien, door sommige stukjes wat wilder te laten groeien, in te zaaien met wilde biobloemen of door voor inheemse, meerjarige planten te kiezen. Dankzij al die kleine nectarbuffetjes die we zo aanbieden, geven we onze bijen en co véél meer overlevingskansen. Allemaal ministukjes wilder groen, als je er apart naar kijkt – maar samen letterlijk levensbelangrijke stapstenen voor bijen, vlinders en andere diertjes. En zo maken vele kleintjes één gigantisch groot! Bovendien maken deze mooie, natuurlijke plekjes je tuin ook hittebestendiger, én helpen ze de bodem om overtollig regenwater beter op te nemen – niet onbelangrijk in deze tijden van steeds extremer weer.’
Is meedoen nog steeds even eenvoudig als de voorbije jaren?
Dieter: ‘Zeker! Laat je vooral niet te gauw ontmoedigen. Intussen weten we dankzij studies dat een sterk bemest gazon op korte termijn nauwelijks bloemen voortbrengt, zelfs niet als je stopt met maaien. Logisch, want op voedselrijke bodems krijgen bloemen amper een kans. De eerste jaren zal je misschien vooral lang gras zien… Maar er is zo veel dat je kan doen: een stukje gras laten groeien, biologisch bloemenzaad zaaien, vaste bijenplanten zetten, een minivijver in elkaar knutselen, een bijenhotel hangen… Doe wat je leuk lijkt en wat haalbaar is voor jou. In deze publicatie staat alles nog eens heel duidelijk uitgelegd. Wat je ook kiest: elke groenere stapsteen telt mee, want ieder stukje strak gazon dat vervangen wordt door een nectarbuffet, is een geweldige aanvulling voor de bijtjes! Daarvoor hoef je echt niet je volledige gazon op te geven. Letterlijk alle bee(s)tjes helpen.’
‘Alle bee(s)tjes helpen’ zeg je, maar wat bedoel je daarmee?
Dieter: ‘Ik weet het ... Vroeger was het not done, ‘lui tuinieren’ en ‘vieze’ beestjes naar je tuin lokken. Een gazon moest zo strak en clean mogelijk zijn, en alle beestjes zo snel mogelijk weg. Die mindset is gelukkig aan het keren, want intussen weten we dat die kleine bestuivers letterlijk van levensbelang zijn. Zonder bijen, vlinders, zweefvliegen en andere insecten zouden heel wat groenten en fruit niet eens bestaan. Geen aardbeien, appels, courgettes, geen eten op ons bord... Insecten vormen een voedselbron voor vogels, kikkers en egels, die op hun beurt weer prooi zijn voor grotere dieren. De natuur is één groot netwerk waarin alles met elkaar verbonden is. Ik kan me voorstellen dat het voor sommige mensen even wennen is, en ja, misschien kom je wel eens een ambetante wesp tegen, maar dan nog ... Dat diertje weet natuurlijk niet anders. Hoe meer beestjes, hoe beter!’
Zijn dat dan niet bijna allemaal dezelfde beestjes en planten?
Dieter: ‘Daar zou je versteld van staan, want hoe natuurlijker je tuintje, hoe groter de soortenrijkdom! Met de app ObsIdentify kun je planten en dieren supersnel herkennen en virtueel ‘vangen’, zoals in een spel. Héél verslavend ... Probeer eens wat minder te maaien, voorzie een rijkelijk gevuld nectarbuffet en je zult gauw merken hoe je tuin verandert in een echte natuurhotspot. En in ruil krijg je ook nog eens meer tijd voor het aperitief, want omdat je minder in je tuin hoeft te werken, heb je meer tijd om te genieten ... Zalig, toch? Of organiseer een wedstrijdje met de buren in je straat: wie telt de meeste soorten in zijn of haar tuin? Bij deze daag ik elke ‘ByeByeGazonner’ uit!’ (Lacht.)
Dus het helpt als we onze buren ook optrommelen?
Dieter: ‘Zeker, dat zou fantastisch zijn! Elke vierkante meter telt als groene stapsteen, dus iedereen die een tuin, balkon of groene berm heeft, moet mee op de kar. Elk nectarbuffet – hoe klein ook – kan nét dat restaurantje zijn dat die wilde bij of die ene uitgeputte vlinder nodig heeft. Zo maken we samen één groot netwerk voor die beestjes. Trek gerust ook je sportclub, school of bedrijf aan de mouw – wie weet doet zelfs het woonzorgcentrum in de buurt mee. Al die wilde, natuurlijke stapstenen samen vormen een superbelangrijk netwerk voor onze bestuivertjes. Samen kunnen we het, daar ben ik van overtuigd.’
En wat als je enkel een balkon of terras hebt?
Dieter: ‘Ook daar kan je een mooi, wild plekje creëren. Er bestaan supertoffe speciale voederbakjes en waterschaaltjes voor relingen of ramen. Zet er nog enkele leuke plantenbakken met meerjarige, inheemse en biologisch geteelde bijenplanten bij, en dan geniet je binnenkort van koddige meesjes en fladderende vlinders, terwijl zij hun buik rond eten aan jouw food delivery automaat.’
Hoe kan ik aan iedereen laten zien dat ik supporter voor de bijtjes?
Dieter: ‘Als je aan de straatkant een groene berm hebt, kan je daar enkel een ‘netheidsstrook’ maaien. De rest van het gras mag je gewoon laten groeien. Plaats zeker enkele bijenbordjes in je voortuin, in de berm of aan je raam. Zo weten de groendienst – en je buren – meteen dat jij de voorkeur geeft aan een natuurlijk, ongemaaid nectarbuffet waar bijen en vlinders van smullen. Wedden dat je een trendsetter wordt? Vergeet deze extra wilde vierkante meters niet te registreren op www.byebyegazon.be. Je kunt er trouwens leuke prijzen mee winnen.’
Oké, je hebt ons overtuigd! Waar schrijven we ons in?
Dieter: ‘Fantastisch! In het kadertje ontdek je hoe je meedoet.’
#ByeByeGazon in een notendop:
- Wij zijn razend benieuwd naar jouw wilde(re) stukje natuur. Word daarom ook een trotse #ByeBye#Gazon-ambassadeur. Hoe?
- Zoek een mooi stukje tuin uit en kies hoe jij het wilt aanpakken:
- Traag maar gestaag: Heb je geduld? Minder maaien is de simpelste stap. Maai je gras nog maar 2 à 3 keer per jaar en geef wilde bloemen de kans om spontaan te verschijnen. De natuur doet het werk
voor jou!
- Snellere optie: inzaaien tussen het gras door het open te harken of te verticuren en biologisch, inheems bloemenzaad toe te voegen.
- Turbomanier: haal de graszoden weg en zaai in met biologisch en inheems bloemenzaad voor het snelste resultaat, of plant er een paar prachtige meerjarige bijenplanten
Raadpleeg ons handige maaischema op www.byebyegazon.be.
Vul je aantal vierkante meters in op www.byebyegazon.be/meedoen.
- Proficiat, je hebt nu bijgedragen aan de biodiversiteit in jouw stad of gemeente! Bovendien maak je kans op één van de tien bij-zondere bedankpakketten die jouw stad of gemeente verloot.
Geen netels = geen vlinders!
Dieter Coppens: ‘Veel mensen denken: ik plant een vlinderstruik en dan help ik de vlinders. Maar weet je wat die beestjes écht nodig hebben? Eten voor hun kindjes: de rupsen. En met sierbloemen uit een tuincentrum kunnen ze echt niet veel doen – neen, ook niet met een “vlinderstruik” ... Rupsen zijn juist gek op wilde bloemen: brandnetels, paardenbloemen en klaver.
Ken je bijvoorbeeld die prachtige vlinder, de dagpauwoog? Wel, staan er geen netels? Dan zal er ook geen dagpauwoog vliegen, want deze vlinder is voor zijn voortplanting afhankelijk van de brandnetel.Toch hoor ik van groendiensten dat ze regelmatig klachten krijgen als ze ergens “onkruid” laten staan. Maar in een tuin of dorp zonder onkruid worden geen vlinders geboren. Wat wij zo vaak wieden omdat het “slordig” oogt, is letterlijk van levensbelang voor onze biodiversiteit. Laat dus gerust een hoekje verwilderen en zie wat er groeit – en ja, ook netels mag je laten staan. Je zal versteld staan van hoeveel leven zich daar opnieuw nestelt.’
Inspiratie opdoen en op de hoogte blijven van onze acties? Volg #ByeByeGazon op Instagram en Facebook.
Lekker uitpakken en anderen inspireren met jouw tuin? Doen! Post foto’s van je natuurlijke tuin met de hashtag #byebyegazon en tag @ByeByeGazon … Veel succes!
