Bouwmeesterscan

De bouwmeesterscan

Deze studie kwam tot stand in opdracht van lokaal bestuur Erpe-Mere in het kader van de Bouwmeester Scan. Dit programma werd ontwikkeld door het Team Vlaamse Bouwmeester in samenwerking met het Departement Omgeving, de Vlaamse Landmaatschappij, het Agentschap voor Natuur en Bos, de Vereniging van de Vlaamse Provincies en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten.

Doelstelling van de Bouwmeester Scan

De Bouwmeester Scan is een tool die lokale besturen in staat stelt om voor het grondgebied van hun gemeente een diagnose te laten opmaken van de ruimtelijke en beleidsmatige sterktes en zwaktes. Het uiteindelijke doel is de ontwikkeling van een concrete agenda van projecten en beleidsmatige ingrepen die bijdragen aan de transitie naar een duurzame leefomgeving.

Focus op klimaat en energie

Bijzondere aandacht gaat uit naar de link tussen ruimtegebruik en de uitdagingen in het kader van de huidige klimaat- en energiecrisis. Het nakomen van mondiale afspraken rond duurzaamheid vereist een radicale hertekening van ons ruimtelijk model. Deze transitie kan bovendien zorgen voor een hogere kostenefficiëntie en brede maatschappelijke winsten.

Ruimtelijke transitie: oplossingsrichtingen

De oplossing ligt onder meer in:

• het vrijwaren en creëren van open ruimte,
• het maximaal benutten van de gebruikte ruimte,
• de ontwikkeling van nieuwe en betaalbare woonvormen,
• een efficiëntere mobiliteit,
• en een duurzame energievoorziening.

Deze transitie vereist ook publiek ondernemerschap en een toekomstbestendig wetgevend kader, omdat innovatie slechts mogelijk is via participatie en collectiviteit.

Ondersteuning voor lokale besturen

De Bouwmeester Scan werd ontwikkeld om steden en gemeenten bij deze complexe opgave te ondersteunen. Een multidisciplinair team van deskundigen onderzoekt in hoeverre het huidige ruimtegebruik en beleid van de gemeente al beantwoorden aan de doelstellingen van:

• de strategische visie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen,
• het Klimaatbeleidsplan 2013–2020,
• en het Meerjarenprogramma 2017–2020 van de Vlaamse Bouwmeester.

Op basis hiervan worden eerste aanzetten voor oplossingen geformuleerd in de vorm van een transitieagenda: een lijst van potentiële projecten en beleidsmatige ingrepen die cruciaal zijn voor de ruimtelijke transitie in het bestudeerde gebied.

Karakter van de scan en het rapport

De Bouwmeester Scan is een snelle doorlichting die uitgevoerd wordt door een onafhankelijk onderzoeksteam en resulteert in een advies voor het lokaal bestuur. Het eindrapport vertolkt niet noodzakelijk het standpunt van de gemeentelijke beleidsmakers. De aangereikte transitieagenda is niet exhaustief, maar focust op strategische projecten en beleidsmatige ingrepen die cruciaal, effectief en representatief zijn, en als hefboom kunnen fungeren voor de ruimtelijke transitie.

Opbouw document

De verkenning geeft een inkijk en korte situering van de gemeente. Het bevat data en een ranking tegenover de 308 andere Vlaamse gemeenten.

De diagnose behandelt 5 thema’s met betrekking tot ruimtelijke en duurzaamheidsvraagstukken. De analyse streeft geen volledigheid na, maar tracht per thema de vinger op de wonde te leggen. Wat loopt er goed, welke symptomen zijn er en waardoor worden deze veroorzaakt?

Vanuit de diagnose worden verschillende ambities naar voren geschoven die een antwoord proberen te formuleren op de meest dringende ruimtelijke- en duurzaamheidsvraagstukken waarmee de gemeente vandaag kampt. 

De transitieagenda biedt concrete handvaten om de vooropgestelde ambities ruimtelijk te vertalen via quick wins, strategische projecten, programma’s en adviezen aan de hogere overheden.

Inhoudstafel bouwmeesterscan Erpe-Mere

1. Verkenning

1.1 Situering van de gemeente
1.2 Kencijfers
1.3 Ruimtelijke beschrijving

2. Diagnose

Overzicht
2.1 Bebouwde ruimte
2.2 Mobiliteit
2.3 Open ruimte
2.4 Energie 
2.5 Regelgeving & publiek ondernemerschap

3.  Ambitie

Samenvattende ambities
3.1 Vertrek vanuit de valleien
3.2 Complementair dorpennetwerk
3.3 Mensgeoriënteerde wegenis

4. Transitieagenda

4.1 Quick wins
4.2 Strategische projecten
4.3 Programma’s
4.4 Publieke slagkracht 
4.5 Aanbevelingen aan het adres van hogere overheden

5. Bijlagen

5.1 Methodologische nota
5.2 Bibliografie en cartografie
5.3 Tabel woonpotentieel
5.4 Analysekaarten